Shloka 12
जनक–ब्राह्मणसंवादः
Viṣaya, Mamatva, and Self-Mastery
यथा मम तथान्येषामिति मन्ये द्विजोत्तम । उष्यतां यावदुत्साहो भुज्यतां यावदुष्यते,यह जिस तरह मेरी है, उसी तरह दूसरोंकी भी है--ऐसा मैं मानता हूँ। इसलिये द्विजोत्तर! अब आपकी जहाँ इच्छा हो, रहिये एवं जहाँ रहें, उसी स्थानका उपभोग कीजिये
yathā mama tathānyeṣām iti manye dvijottama | uṣyatāṁ yāvad utsāho bhujyatāṁ yāvad uṣyate ||
ชนกตรัสว่า “โอ พราหมณ์ผู้ประเสริฐ! เราถือว่าเป็นความจริงว่า สิ่งที่เป็นแก่เรานั้น ก็เป็นแก่ผู้อื่นเช่นกัน เพราะฉะนั้นตราบใดที่กำลังใจและเรี่ยวแรงของท่านยังดำรงอยู่ จงพำนัก ณ ที่ใดก็ได้ตามปรารถนา และจงใช้สอยเสวยสุขจากสิ่งที่มีอยู่ ณ ที่ที่ท่านพำนักนั้นโดยชอบธรรม”
जनक उवाच
Educational Q&A
Janaka expresses an ethic of parity and empathy—recognizing that others’ needs and claims are like one’s own—paired with a dharmic model of hospitality: a guest may stay and partake appropriately, without greed, as long as circumstances and strength allow.
King Janaka addresses a Brahmin respectfully, granting him freedom to reside where he wishes and to make proper use of what is available during his stay, grounding this permission in the principle that one should regard others’ situation as comparable to one’s own.