Shloka 23

Mokṣa-dharma Yoga-Upadeśa: Equanimity, Sense-Restraint, and Vision of the Ātman (आत्मदर्शन-योगोपदेशः)

Devanagari script

मुछ्जं शरीरमित्याहुरिषीकामात्मनि श्रिताम्‌ । एतन्निदर्शनं प्रोक्तं योगविद्धिरनुत्तमम्‌,यहाँ शरीरको मूँज कहा गया है और आत्माको सींक। योगवेत्ताओंने देह और आत्माके पार्थक्यको समझनेके लिये यह बहुत उत्तम दृष्टान्त दिया है

Transliteration

muñjaṃ śarīram ity āhur ṛṣīkām ātmani śritām | etan nidarśanaṃ proktaṃ yogaviddhir anuttamam ||

Translation

พราหมณ์กล่าวว่า “เขากล่าวว่ากายดุจหญ้ามุญชะ และอาตมันดุจเส้นใยภายในที่อาศัยอยู่ในนั้น อุปมานี้เหล่านักรู้โยคะสอนไว้เป็นวิธีอันยอดยิ่งเพื่อจำแนกความต่างระหว่างกายกับอาตมัน”

Word by Word

मुज्जम्munja grass (as object of comparison)

शरीरम्body

इतिthus

आहुःthey say

ऋषिकामाम्desiring sages / sage-desired (as an epithet)

आत्मनिin the self

श्रिताम्resting on / dependent on

एतत्this

निदर्शनम्illustration, example

प्रोक्तम्has been stated

योगविद्धिःknower of yoga

अनुत्तमम्unsurpassed, excellent

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

ब

ब्राह्मण (speaker)

म

मुंज (muñja-grass)

श

शरीर (body)

आ

आत्मन् (Self)

ऋ

ऋषीका (inner reed/pith)

य

योगविद् (knowers of Yoga)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes