Shloka 19
Kṛṣṇa–Arjuna Saṃvāda in Indraprastha: Consolation, Legitimation, and Leave for Dvārakā (आश्वमेधिकपर्व, अध्याय १५)
तथैव स्वर्गकल्पेषु सभोद्देशेषु कौरव । रमणीयेषु पुण्येषु सहितस्य त्वयानघ,निष्पाप कुरुनन्दन! इस सभाभवनके रमणीय एवं पवित्र स्थान स्वर्गके समान सुखद हैं। यहाँ तुम्हारे साथ रहते हुए बहुत दिन बीत गये। इतने दिनोंतक मैं अपने पिता शूरसेनकुमार वसुदेवजीका दर्शन न कर सका। भैया बलदेव तथा अन्यान्य वृष्णिवंशके श्रेष्ठ पुरुषोंके भी दर्शनसे वंचित रहा। अतः अब मैं द्वारकापुरीको जाना चाहता हूँ। पुरुषप्रवर! तुम्हें भी मेरे इस यात्रासम्बन्धी प्रस्तावको सहर्ष स्वीकार करना चाहिये
tathaiva svargakalpeṣu sabhoddeśeṣu kaurava | ramaṇīyeṣu puṇyeṣu sahitasya tvayānagha niṣpāpa kurunandana ||
วายุกล่าวว่า “โอ กุรวะผู้ไร้มลทิน สถานที่ประชุมอันประดุจสวรรค์นี้ทั้งรื่นรมย์และศักดิ์สิทธิ์ ข้าพำนักอยู่ที่นี่ร่วมกับเจ้ามาหลายวันแล้ว ตลอดเวลานั้นข้ามิได้มีโอกาสได้พบพระบิดาของข้า คือ วาสุเทวะ โอรสผู้กล้าหาญแห่งศูรเสนะ ทั้งมิได้เห็นพี่ชายของข้า พละเทวะ และวีรบุรุษผู้ประเสริฐแห่งวงศ์วฤษณีอื่น ๆ ด้วย เหตุนั้น โอ บุรุษผู้เลิศ ข้าปรารถนาจะไปยังนครทวารกา บัดนี้ ขอเจ้าจงอนุมัติข้อเสนอเรื่องการเดินทางของข้าด้วยความยินดีเถิด”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic conduct in relationships: even while enjoying an honored stay in a splendid, ‘heaven-like’ place, one should not neglect obligations of kinship and reverence. The speaker frames his departure as a respectful request, reminding that ethical life includes timely return to one’s family and community, expressed with courtesy and gratitude.
Vāyudeva addresses a Kuru prince, praising the purity and delight of the assembly precincts where they have stayed together for many days. He explains that he has been unable to meet his father Vasudeva and his brother Baladeva, as well as other leading Vṛṣṇis, and therefore asks permission/approval to depart for Dvārakā.