Shloka 11
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
यः सर्वमांसानि न भक्षयीत पुमान् सदा भावितो धर्मयुक्त: । मातापित्रोररचिता सत्ययुक्तः शुश्रूषिता ब्राह्मणानामनिन्द्य:,जो सब प्रकारके मांसोंका भोजन त्याग देता है, सदा भगवच्चिन्तनमें लगा रहता है, धर्मपरायण होता है, माता-पिताकी पूजा करता, सत्य बोलता, ब्राह्मणोंकी सेवामें संलग्न रहता, जिसकी कभी निन्दा नहीं होती, जो गौओं और ब्राह्मणोंपर कभी क्रोध नहीं करता, धर्ममें अनुरक्त रहकर गुरुजनोंकी सेवा करता है, जीवनभरके लिये सत्यका व्रत ले लेता है, दानमें प्रवृत्त रहकर किसीके अपराध करनेपर भी उसे क्षमा कर देता है, जिसका स्वभाव मृदुल है, जो जितेन्द्रिय, देवाराधक, सबका आतिथ्य-सत्कार करनेवाला और दयालु है, ऐसे ही गुणोंवाला मनुष्य उस सनातन एवं अविनाशी गोलोकमें जाता है
pitāmaha uvāca | yaḥ sarvamāṁsāni na bhakṣayīta pumān sadā bhāvito dharmayuktaḥ | mātāpitror arcitaḥ satyayuktaḥ śuśrūṣitā brāhmaṇānām anindyaḥ |
ภีษมะ (ปิตามหะ) กล่าวว่า “บุรุษผู้ละเว้นการกินเนื้อทุกชนิดโดยสิ้นเชิง ผู้ตั้งมั่นอยู่เสมอในภาวนาอันศักดิ์สิทธิ์และยึดมั่นในธรรม; ผู้บูชามารดาบิดา ตั้งอยู่ในสัจจะ และปรนนิบัติพราหมณ์—ผู้นั้นอันปราศจากมลทิน เมื่อประกอบด้วยคุณธรรมเหล่านี้ ย่อมบรรลุโคโลกะอันเป็นนิรันดร์และไม่เสื่อมสลาย”
पितामह उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma presents a dharmic ideal: non-violence expressed through abstaining from meat, steady devotion and self-cultivation, truthfulness, reverence for parents, and humble service to brāhmaṇas. Such disciplined ethical living is said to lead to an exalted posthumous state (Goloka).
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. Here he lists virtues and observances that define a blameless person and states the spiritual result of such conduct—attainment of the eternal realm called Goloka.