Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)

क्षुत्पिपासाश्रमाविष्टो मुनिरुद्दा लकिस्तदा । यम॑ पश्येति त॑ पुत्रमशपत्‌ स महातपा:,महातपस्वी उद्दालक मुनि उस समय भूख-प्याससे कष्ट पा रहे थे, अतः रुष्ट होकर बोले--'अरे वह सब तुम्हें क्यों दिखायी देगा? जाओ यमराजको देखो।” इस प्रकार उन्होंने उसे शाप दे दिया

kṣutpipāsāśramāviṣṭo munir uddālakis tadā | yamaṁ paśyeti taṁ putram aśapat sa mahātapāḥ ||

ภีษมะกล่าวว่า— ครานั้นฤๅษีอุททาลกะผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ถูกความหิว กระหาย และความอ่อนล้าครอบงำ จึงโกรธและสาปบุตรว่า— “เหตุใดสิ่งเหล่านั้นจักปรากฏแก่เจ้าเล่า? จงไปเถิด ไปพบยมะ”

क्षुत्hunger
क्षुत्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षुत्
FormFeminine, Nominative, Singular
पिपासाthirst
पिपासा:
Karta
TypeNoun
Rootपिपासा
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रमfatigue
श्रम:
Karta
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
आविष्टःafflicted/possessed (by)
आविष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-विश्
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
उद्दालकःUddālaka
उद्दालकः:
Karta
TypeNoun
Rootउद्दालक
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
यम्whom (Yama)
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पश्यsee!
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तम्that (him)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अशपत्cursed
अशपत्:
TypeVerb
Rootशप्
FormImperfect (Past), Third, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
महातपाःgreat-ascetic (of great austerity)
महातपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
U
Uddālaka (sage)
U
Uddālaka's son (unnamed here)
Y
Yama