Shloka 9
Cyavana’s Yogic Display and Kuśika’s Recognition of Tapas (च्यवन-योगप्रभावः कुशिकस्य तपःप्रशंसा च)
नहुष बोले--विप्रवर! इन निषादोंको एक लाख मुद्रा दीजिये। (यों पुरोहितको आज्ञा देकर वे मुनिसे बोले--) भगवन्! क्या यह आपका उचित मूल्य हो सकता है या अभी आप कुछ और देना चाहते हैं? ।।
cyavana uvāca | nāhaṃ śatasahasreṇa nimeyaḥ pārthivarṣabha | dīyatāṃ sadṛśaṃ mūlyam amātyaiḥ saha cintaya ||
นหุษะกล่าวว่า “ท่านพราหมณ์ผู้ประเสริฐ จงให้เหรียญหนึ่งแสนแก่พวกนิษาทเหล่านี้เถิด” (ครั้นสั่งพราหิตแล้วจึงกล่าวแก่ฤๅษีว่า) “ข้าแต่ภควาน นี่จักเป็นค่าตอบแทนอันสมควรแก่ท่านได้หรือ หรือท่านยังประสงค์ให้มอบสิ่งอื่นอีก?” จยวนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชาผู้เลิศ อย่าประเมินเราด้วยเพียงหนึ่งแสนเลย จงให้ค่าตอบแทนที่สมควร และจงปรึกษาหารือร่วมกับเสนาบดีของท่านเถิด”
च्यवन उवाच
Educational Q&A
A ruler should not reduce a venerable person or a moral obligation to a cheap, fixed price; instead he must act with propriety (sadṛśa), fairness, and careful deliberation, consulting wise counsellors.
After Nahusha proposes a payment of one hundred thousand, Cyavana rejects being ‘priced’ at that amount and instructs the king to determine and pay an appropriate recompense after consulting his ministers.