Shloka 8
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
एको विड्वर्ण एवाथ तथात्रैवोपलक्षित: । षडपध्वंसजास्ते हि तथैवासपदान् शृणु
eko viḍvarṇa evātha tathātraivopalakṣitaḥ | ṣaḍapadhvaṃsajāste hi tathaivāsapadān śṛṇu ||
ภีษมะกล่าวว่า “ในที่นี้เองยังได้ชี้เฉพาะถึงวรรณะผสมหนึ่งจำพวกด้วย แท้จริงแล้ว ในบทสนทนานี้ได้กล่าวถึง ‘อปธวังสชะ’ ทั้งหกประการแล้ว บัดนี้จงฟังเมื่อเราจะพรรณนา ‘อปสท’—ผู้เกิดจากการสมสู่ในลำดับกลับ (ประติโลม)”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma frames a dharma-oriented taxonomy of birth from mixed unions: he notes six ‘apadhvaṃsaja’ types already identified in the discussion and then transitions to ‘apasada’ (reverse-order) offspring, emphasizing social-ethical categorization as part of normative instruction.
In his instruction to Yudhiṣṭhira, Bhīṣma summarizes that the six mixed-union categories have been pointed out in this section and announces the next topic: the description of ‘apasada’ (pratiloma) offspring.