Shloka 87
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
भयात्पापात्तथा बाधादू दारिद्रयाद् व्याधिधर्षणात् । यत्कृते प्रतिमुच्यन्ते ते नरा: स्वर्गगामिन:,जिनके प्रयत्नसे मनुष्य भय, पाप, बाधा, दरिद्रता तथा व्याधिजनित पीड़ासे छुटकारा पा जाते हैं, वे लोग स्वर्गमें जाते हैं
bhayāt pāpāt tathā bādhād dāridryād vyādhidharṣaṇāt | yatkṛte pratimucyante te narāḥ svargagāminaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “บุรุษเหล่าใด ด้วยความเพียรของตนทำให้ผู้อื่นพ้นจากความกลัว บาป เคราะห์ร้าย ความยากจน และความทุกข์ทรมานจากโรคภัย บุรุษเหล่านั้นย่อมไปสู่สวรรค์”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One who actively frees others from major forms of suffering—fear, sin, affliction, poverty, and disease—earns great merit and is said to attain heaven. Dharma here is defined as practical beneficence, not merely personal purity.
In Bhishma’s instruction on dharma (Anushasana Parva), he extols the spiritual fruit of helping others. The verse functions as a moral commendation of those whose efforts remove others’ hardships, linking social compassion with heavenly reward.