Shloka 40

तीर्थवंशोपदेशः

Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters

Devanagari script

विप्रस्थ रशना मौज्जी मौर्वी राजन्यगामिनी । बाल्वजी होव वैश्यस्य धर्म एष युधिष्ठिर,युधिष्ठिर! उपनयनके समय ब्राह्मणको मूँजकी, क्षत्रियको प्रत्यज्जाकी और वैश्यको शणकी मेखला धारण करनी चाहिये। यही धर्म है

Transliteration

viprasya raśanā mauñjī maurvī rājanyagāminī | bālvajī vāpi vaiśyasya dharma eṣa yudhiṣṭhira ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า—“โอ ยุธิษฐิระ! ในพิธีอุปนยนะ เมขลา (สายคาดเอว) ที่กำหนดคือ ทำด้วยหญ้ามุญชะสำหรับพราหมณ์ ทำด้วยเส้นใยมอรวี (เส้นใยจากสายธนู) สำหรับกษัตริย์ และทำด้วยเส้นใยปอ/ป่านสำหรับไวศยะ นี่คือกฎแห่งธรรมที่ตั้งมั่น”

Word by Word

विप्रस्यof a Brahmin

रशनाgirdle

मौञ्जीmade of muñja-grass

मौर्वीa bowstring-like girdle (of murva-fibre)

राजन्यस्यof a Kshatriya

गामिनीgoing/pertaining (i.e., suitable/appropriate)

बाल्वजीa girdle made of flax/hemp (śaṇa etc.)

वाor

वैश्यस्यof a Vaishya

धर्मःduty; prescribed rule

एषःthis

युधिष्ठिरO Yudhishthira

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Yudhiṣṭhira

brāhmaṇa (vipra)

kṣatriya (rājanya)

vaiśya

mauñjī (muñja-grass girdle)

maurvī (bowstring-fibre girdle)

bālvajī (flax/hemp-fibre girdle)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes