Shloka 136
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
ऊर्ध्वगात्मा पशुपतिर्वातरंहा मनोजव: । चन्दनी पद्मनालाग्र: सुरभ्युत्तरणो नर:,८६६ ऊर्ध्वगात्मा--देश-काल-वस्तुकृत उपाधिसे अतीत स्वरूपवाले, ८६७ पशुपति: --जीवोंके स्वामी, ८६८ वातरंहा:--वायुके समान वेगशाली, ८६९ मनोजव:--मनके समान वेगशाली, ८७० चन्दनी--चन्दनचर्चित अंगवाले, ८७१ पद्मनालाग्र:--पदानालके मूल विष्णुस्वरूप, ८७२ सुरशभ्युत्तरण:--सुरभिको नीचे उतारनेवाले, ८७३ नरः-- पुरुषरूप
ūrdhvagātmā paśupatiḥ vātaraṃhā manojavaḥ | candanī padmanālāgraḥ surabhyuttaraṇo naraḥ ||
พระองค์ทรงมีภาวะแห่งอาตมันที่มุ่งสูงเหนือสิ่งทั้งปวง เป็นปศุปติผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ เร็วดุจลมและไวประหนึ่งจิต องค์กายเจิมด้วยจันทน์ ทรงเป็นดุจปลายก้านบัวอันเป็นแก่นสาร และในเพศนรนั้นเองทรงเป็นผู้เชิญสุรภีลงมา
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a stuti (praise) through epithets: the divine is portrayed as transcending worldly limitations (ūrdhvagātmā), sovereign over beings (paśupati), and possessing immeasurable power and speed (vātarāṃhā, manojava). Ethically, it reinforces reverence toward the supreme and the idea that true lordship is linked with protection and mastery over the forces that govern life.
Vāyu-deva is speaking and describing a revered divine figure through a chain of honorific attributes and mythic identifiers—highlighting transcendence, sovereignty, auspicious appearance (sandal-anointed), symbolic cosmic imagery (lotus-stalk tip), and a remembered deed involving Surabhī.