Shloka 17
पौरजानपदैश्वैव मन्त्रिवृद्धैश्व पार्थिव । प्रविवेश कुरुश्रेष्ठ: पुरं वारणसाह्वयम्,राजन! उन कुरुश्रेष्ठ युधिष्ठिरने राजा धृतराष्ट्र और पतिव्रता गान्धारी देवीको आगे करके समस्त ऋषियों, भाइयों, श्रीकृष्ण, नगर और जनपदके लोगों तथा बड़े-बूढ़े मन्त्रियोंके साथ हस्तिनापुरमें प्रवेश किया
vaiśampāyana uvāca |
paurajānapadaiś caiva mantrivṛddhaiś ca pārthiva |
praviveśa kuruśreṣṭhaḥ puraṃ vāraṇasāhvayam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้ประเสริฐแห่งกุรุวงศ์ได้เข้าสู่นครที่เรียกว่า วารณสาหฺวยะ (หาสตินาปุระ) โดยมีชาวนคร ชาวชนบท และเสนาบดีผู้เฒ่าร่วมติดตาม”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A king’s authority is strengthened by dharmic procedure: returning to rule with the community (citizens and districts) and guided by experienced ministers emphasizes accountable governance, social consent, and respect for established counsel.
The foremost Kuru—understood as Yudhiṣṭhira—enters Hastināpura (here called Vāraṇasāhvaya) together with citizens, provincial people, and senior ministers, marking a formal, publicly witnessed entry that signals the re-establishment of royal administration.