Shloka 87

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

Devanagari script

महानासो महाकम्बुर्महाग्रीव: श्मशानभाक्‌ । महावक्षा महोरस्को हान्तरात्मा मृगालय:,४७० महानास:--बड़ी नासिकावाले, ४७१ महाकम्बु:--बड़े कण्ठवाले, ४७२ महाग्रीव:--विशाल ग्रीवासे युक्त, ४७३ श्मशानभाक्‌ू--श्मशान भूमिमें क्रीडा करनेवाले ४७४ महावक्षा:--विशाल वक्ष:स्थलवाले, ४७५ महोरस्क:--चौड़ी छातीवाले, ४७६ अन्तरात्मा--सबके अन्तरात्मा, ४७७ मृगालय:--मृग-शिशुको अपनी गोदमें लिये रहनेवाले

Transliteration

mahānāso mahākambur mahāgrīvaḥ śmaśānabhāk | mahāvakṣā mahorasko hy antarātmā mṛgālayaḥ ||

Translation

พระวายุเทพตรัสว่า: “พระองค์ทรงมีนาสิกากว้าง คอหนา และพระศออันยิ่งใหญ่; ทรงสำราญในป่าช้า พระอุระกว้างใหญ่และทรงกำลัง เป็นอาตมันภายในของสรรพสัตว์ และเป็นที่พึ่งของหมู่ชีวิต—ผู้ทรงอุ้มประคองแม้ลูกสัตว์ด้วยความเอ็นดู”

Word by Word

महानासःone having a large nose

महाकम्बुःone having a large/beautiful neck (conch-like)

महाग्रीवःone with a great neck

श्मशानभाक्haunter of cremation-grounds

महावक्षाःbroad-chested; having a large chest

महोरस्कःone with a great/broad breast (chest)

अन्तरात्माthe inner self (of all)

मृगालयःone whose abode is among beasts; having deer as companions

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyu (Vāyudeva)

Śiva (implied by cremation-ground dwelling and epithets)

śmaśāna (cremation-ground)

mṛga (animals/deer)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes