Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

घोरो महातपा: पाशो नित्यो गिरिरुहो नभ: । सहस््रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्ातन्द्रित:

ghoro mahātapāḥ pāśo nityo giriruhō nabhaḥ | sahasrahasto vijayo vyavasāyo ’tandritaḥ ||

พระวายุเทพตรัสว่า: “พระองค์ทรงน่าเกรงขามยิ่งและทรงตบะใหญ่; ทรงผูกสรรพสัตว์ไว้ด้วยบ่วงแห่งฤทธิ์เดช. ทรงเป็นนิตย์ ประทับบนภูผา และกว้างใหญ่ดุจเวหา. ทรงมีพันกร จึงทรงมีชัย—แน่วแน่ในปณิธานและปราศจากความเกียจคร้าน.”

घोरःterrible, fearsome
घोरः:
Karta
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Singular
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाशःnoose, bond
पाशः:
Karta
TypeNoun
Rootपाश
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यःeternal
नित्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootनित्य
FormMasculine, Nominative, Singular
गिरिरुहःmountain-dweller / one on the mountain
गिरिरुहः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरिरुह
FormMasculine, Nominative, Singular
नभःsky, firmament
नभः:
Karta
TypeNoun
Rootनभस्
FormNeuter, Nominative, Singular
सहस्रहस्तःhaving a thousand hands
सहस्रहस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहस्रहस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
विजयःvictory / conqueror
विजयः:
Karta
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यवसायःresolve, firm determination
व्यवसायः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यवसाय
FormMasculine, Nominative, Singular
अतन्द्रितःuntiring, not lazy
अतन्द्रितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (speaker)
K
Kailāsa (implied by giriruhaḥ / mountain-dweller)
P
pāśa (noose, as an object/metaphor)

Educational Q&A

The verse praises a divine figure through ethical-ascetic ideals: enduring tapas, unwavering resolve (vyavasāya), and tireless vigilance (atandrita). It implies that true power is grounded in discipline and steadfastness, not in laziness or wavering intent.

Vāyudeva is describing (eulogizing) a formidable, eternal, mountain-abiding deity with vast, sky-like presence and immense capability (thousand hands), emphasizing his victorious nature and determined, untiring conduct.