Shloka 40
सायंप्रातर्मनुष्पयाणामशन देवनिर्मितम् । नान्तरा भोजन दृष्टमुपवासविधिहिं स:
sāyaṃprātar manuṣyāṇām aśanaṃ devanirmitam | nāntarā bhojanaṃ dṛṣṭam upavāsavidhir hi saḥ |
ภีษมะกล่าวว่า—สำหรับมนุษย์ เทพทั้งหลายได้บัญญัติให้รับประทานเพียงสองเวลา คือยามเช้าและยามเย็น หาได้มีข้อบัญญัติให้กินระหว่างนั้นไม่ เมื่อรักษาข้อสำรวมนี้ ย่อมได้บุญประหนึ่งการถืออุโบสถ. และในกรอบแห่งธรรมนี้ คฤหัสถ์ผู้มีวินัยพึงเป็นผู้คุ้มครองและต้อนรับทุกผู้—แขก ผู้รับใช้ ญาติพี่น้อง และผู้มาขอพึ่งพิง—เพื่อให้ความสำรวมตนเกื้อหนุนหน้าที่ต่อสังคม.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Maintain disciplined eating—only morning and evening meals, avoiding food in between—so that restraint itself yields the merit associated with fasting; this personal discipline is aligned with the broader dharma of supporting and welcoming others (guests, dependents, kin, and refugees).
In Bhishma’s instruction on dharma (Anushasana Parva), he lays down a normative rule of conduct for householders: regulated meal-times as divinely ordained, and the ethical expectation that one’s life be oriented toward protection and hospitality for those connected to or dependent on the householder.