Shloka 38
वृद्धानां भारतप्तानां स्त्रीणां चक्रधरस्य च । ब्राह्मणानां गवां राज्ञां पन्थानं ददते च ये
vṛddhānāṃ bhārataptānāṃ strīṇāṃ cakradharasya ca | brāhmaṇānāṃ gavāṃ rājñāṃ panthānaṃ dadate ca ye ||
ภีษมะกล่าวว่า “ผู้ใดหลีกทางให้ผู้เฒ่า ให้ผู้ที่อ่อนล้าจากการแบกของหนัก ให้สตรี ให้ผู้ถือวงล้อ (ผู้ขับรถเทียม/เกวียน) และให้พราหมณ์ โค และพระราชา ผู้นั้นย่อมเป็นผู้มีมารยาท เป็นคนดี เพราะจารีตแห่งสังคมก็เป็นธรรมะเช่นกัน”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is shown through everyday conduct: one should yield the path and show deference to elders, the burdened, women, Brahmins, cows, and rulers. Courtesy and protection of the vulnerable and revered are treated as marks of a sādhū (virtuous person).
In the Anushasana Parva’s instruction on righteous behavior, Bhishma enumerates practical signs of good character. Here he lists categories of people (and sacred/socially honored beings) to whom one should give way on the road, presenting civic respect as a component of dharma.