Shloka 36
पञज्चानामशनं दत्त्वा शेषमश्नन्ति साधव: । न जल्पन्ति च भुज्जाना न निद्रान्त्याद्रपाणय:
pañcānām aśanaṃ dattvā śeṣam aśnanti sādhavaḥ | na jalpanti ca bhuñjānā na nidrānty ārdrapāṇayaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “คนผู้ประพฤติดี ย่อมถวายอาหารแก่ผู้มีสิทธิ์ห้าประการก่อน—แด่เทพเจ้า แด่บรรพชน แด่สรรพสัตว์ แด่แขกผู้มาเยือน และแด่คนในเรือน—แล้วจึงกินส่วนที่เหลือ ระหว่างกินไม่พูดเพ้อเจ้อ และไม่เอนกายนอนทั้งที่มือยังเปียก นี่คือวินัยแห่งกิจวัตร”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A disciplined householder should practice dharmic priority in eating: first share food with the five—deities, ancestors, living beings, guests, and one’s household—then eat the remainder; and maintain restraint and cleanliness by avoiding chatter while eating and not sleeping with wet hands.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs on righteous conduct (ācāra). Here he describes everyday ethical etiquette around food—offering to rightful recipients before oneself and observing decorum during and after meals.