Shloka 34

Devanagari script

भीष्म उवाच दुराचाराश्र दुर्धर्षा दुर्मुखा श्वाप्पसाधव: । साधव: शीलसम्पन्ना: शिष्टाचारस्य लक्षणम्‌

Transliteration

bhīṣma uvāca: durācārāś ca durdharṣā durmukhā śvāpadāḥ asādhavaḥ | sādhavaḥ śīla-sampannāḥ śiṣṭācārasya lakṣaṇam ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า “ยุธิษฐิระเอ๋ย คนชั่วย่อมประพฤติชั่ว โหดร้าย ยากจะข่มไว้ และวาจาหยาบกร้าน—ประหนึ่งสัตว์ร้าย ส่วนคนดีนั้นเพียบพร้อมด้วยศีลและอุปนิสัยอันงาม บัดนี้เราจักกล่าวถึงลักษณะแห่งศิษฏาจาร (ความประพฤติอันสมควร) ”

Word by Word

• {'bhīṣma uvāca': 'Bhishma said', 'durācāra': 'bad conduct

• immoral behavior', 'durdharṣa': 'hard to check/overawe

• ungovernable, insolent', 'durmukha': 'harsh-tongued

• speaking bitterly/abusively', 'śvāpadāḥ': 'wild beasts

• figuratively, brutish people', 'asādhavaḥ': 'the ungood

• wicked persons', 'sādhavaḥ': 'good people

• virtuous persons', 'śīla-sampanna': 'endowed with good character/virtue', 'śiṣṭācāra': 'conduct of the cultured/learned

• proper etiquette grounded in dharma', 'lakṣaṇam': 'mark

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

What is the core teaching?

Bhishma contrasts the traits of the wicked (corrupt conduct, ungovernable nature, harsh speech—likened to wild beasts) with the traits of the virtuous (good character), and introduces a forthcoming definition of śiṣṭācāra—normative, dharma-aligned conduct.

What is happening in the narrative?

In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira on ethical life and social dharma, setting up a discussion on the marks of proper conduct by first distinguishing bad and good persons.