Shloka 19
तस्यान्तरिक्षं पृथिवी दिवं च सर्व वशे तिष्ठति शाश्वृतस्य । स कुम्भे रेत: ससृजे सुराणां यत्रोत्पन्नमृषिमाहुर्वसिष्ठम्
tasyāntarikṣaṃ pṛthivī divaṃ ca sarvaṃ vaśe tiṣṭhati śāśvatasya | sa kumbhe retaḥ sasṛje surāṇāṃ yatrotpannam ṛṣim āhur vasiṣṭham ||
ภีษมะกล่าวว่า “แดนระหว่างฟ้า (อันตรักษะ) แผ่นดิน และสวรรค์—ทั้งหมดดำรงอยู่ภายใต้อำนาจของพระองค์ผู้เป็นนิรันดร์นั้น พระองค์ทรงบรรจุพลังแห่งเทพ (มิตรและวรุณะ) ลงในหม้อกุมภ์ และจากหม้อนั้น—ดังที่เล่าขาน—ฤๅษีวสิษฐะได้ถือกำเนิด”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse asserts the supremacy of the Eternal Lord: all realms—earth, atmosphere, and heaven—operate under his governance. It reinforces a dharmic worldview in which cosmic order and even extraordinary births of sages occur through divine will.
Bhīṣma praises the Eternal Being (understood here as Śrī Kṛṣṇa) and cites a traditional account: the generative essence of the gods (specifically Mitra and Varuṇa) was deposited in a jar, and from that jar the sage Vasiṣṭha is said to have been born.