Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)

उपमन्युरुवाच एतान्‌ दत्त्वा वरान्‌ देवो वन्द्यमान: सुरभि: | स्तूयमानश्व विबुधैस्तत्रैवान्तरधीयत,उपमन्युने कहा--देवर्षियोंद्वारा वन्दित और देवताओंद्वारा प्रशंसित होते हुए महादेवजी इन वरोंको देकर वहीं अन्तर्धान हो गये

Upamanyur uvāca: etān dattvā varān devo vandyamānaḥ surabhiḥ | stūyamānaś ca vibudhais tatraivāntaradhīyata ||

อุปมันยุ กล่าวว่า: ครั้นประทานพรเหล่านั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้า—ผู้เป็นที่เคารพของสุรภีและได้รับการสรรเสริญจากเหล่าเทพ—ก็อันตรธานไป ณ ที่นั้นเอง।

उपमन्युःUpamanyu
उपमन्युः:
Karta
TypeNoun
Rootउपमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त्वा (absolutive), Active
वरान्boons
वरान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Plural
देवःthe god (Mahadeva)
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
वन्द्यमानःbeing worshipped
वन्द्यमानः:
TypeVerb
Rootवन्द्
Formशानच् (present passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सुरभिःby Surabhi
सुरभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसुरभि
FormFeminine, Instrumental, Singular
स्तूयमानःbeing praised
स्तूयमानः:
TypeVerb
Rootस्तु
Formशानच् (present passive participle), Masculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विबुधैःby the gods / wise celestials
विबुधैः:
Karana
TypeNoun
Rootविबुध
FormMasculine, Instrumental, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अन्तर्धीयतdisappeared / became invisible
अन्तर्धीयत:
TypeVerb
Rootअन्तर्धा + धा
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Atmanepada

वायुदेव उवाच

U
Upamanyu
V
Vāyudeva
M
Mahādeva (Śiva)
S
Surabhi
V
Vibudha (the gods)

Educational Q&A

Divine grace is obtained through rightful reverence and praise, but the divine is not bound to remain visible; after granting blessings, the Lord may withdraw, emphasizing transcendence and the need for sustained faith rather than dependence on outward signs.

Upamanyu narrates that Mahādeva, after granting the requested boons, is honored by Surabhi and praised by the gods, and then disappears on the spot—marking the completion of the boon-giving encounter.