Shloka 4

Devanagari script

स तु रत्नाकरवतीं सद्दीपां सागराम्बराम्‌ । शशास पृथिवीं सर्वा हैहय: सत्यविक्रम:,पूर्वकालकी बात है--माहिष्मती नगरीमें सहस्र-भुजधारी परम कान्तिमान्‌ कार्तवीर्य अर्जुन नामवाला एक हैहयवंशी राजा समस्त भूमण्डलका शासन करता था। वह महान्‌ बलवान्‌ और सत्यपराक्रमी था। इस लोकमें सर्वत्र उसीका आधिपत्य था

Transliteration

sa tu ratnākara-vatīṁ sad-dīpāṁ sāgarāmbarām | śaśāsa pṛthivīṁ sarvāṁ haihayaḥ satya-vikramaḥ ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า “พระราชาแห่งวงศ์ไหหยะ ผู้มีวีรกรรมสัตย์จริงนั้น ทรงปกครองแผ่นดินทั้งสิ้น อันอุดมด้วยมหาสมุทรดุจขุมรัตนะ มีหมู่เกาะน้อยใหญ่ และมีท้องทะเลเป็นดั่งอาภรณ์ห่มคลุม”

Word by Word

• {'sa tu': 'but he

• indeed that one', 'ratnākara-vatīm': 'abounding in oceans (lit. ‘having jewel-mines’ = the sea)', 'sad-dīpām': 'with good/noble islands

• possessing islands', 'sāgara-āmbarām': 'having the ocean as its garment

• ocean-clad', 'pṛthivīm': 'the earth', 'sarvām': 'entire

• all', 'śaśāsa': 'ruled

• governed', 'haihayaḥ': 'the Haihaya (king/lineage member)', 'satya-vikramaḥ': 'of true valor

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Haihaya (dynasty/king)
• Kartavīrya Arjuna
• Māhiṣmatī
• Pṛthivī (the earth)
• Ratnākara (ocean/sea)
• Sāgara (sea)
• Dvīpa (islands)