Shloka 13
विमुक्ता धूतपाप्मानो निर्द्धन्द्धा निष्परिग्रहा: । मानार्हा मानिता नित्य ज्ञानविद्धिर्महात्मभि:
vimuktā dhūtapāpmāno nirdvandvā niṣparigrahāḥ | mānārhā mānitā nityaṁ jñānaviddhir mahātmabhiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “พราหมณ์ผู้ประเสริฐหลุดพ้นจากพันธนาการทั้งปวง ชำระบาปมลทินแล้ว คู่ตรงข้ามทั้งหลายมิอาจหวั่นไหวจิตของเขา เขาละทิ้งการยึดถือครอบครองทั้งสิ้น เป็นผู้ควรแก่การเคารพ และบรรดามหาตมะผู้รู้ย่อมสักการะเขาอยู่เนืองนิตย์”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True excellence in a brāhmaṇa is defined by inner freedom: release from bondage, purification from sin, equanimity beyond dualities, and non-possessiveness. Such a person becomes naturally worthy of honor, and the genuinely wise honor them—not for status, but for realized virtue and knowledge.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising about the marks of spiritual and ethical greatness. Here he describes the characteristics of the foremost brāhmaṇas and notes how enlightened great-souled people consistently revere them.