Shloka 55
कीर्तितं परम॑ ब्रह्म सर्वश्रुतिपरायणम् | मड्ूल्यं सर्वभूतानां पवित्र बहुकीर्तितम्
bhīṣma uvāca | kīrtitaṁ paramaṁ brahma sarvaśrutiparāyaṇam | mūlyaṁ sarvabhūtānāṁ pavitraṁ bahukīrtitam |
ภีษมะกล่าวว่า: พระพรหมันสูงสุด ผู้เป็นที่สุดแห่งความหมายของศรุติทั้งปวง (พระเวท) ได้ถูกประกาศไว้แล้ว พระองค์คือคุณค่าแท้ของสรรพสัตว์ เป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการสรรเสริญครั้งแล้วครั้งเล่า และเมื่อสาธยายพระองค์ควบคู่กับการขานนามเหล่าเทวะ เทวฤๅษี และพระราชาผู้ครองแผ่นดิน ก็ย่อมเป็นมงคลแก่สรรพชีวิตทั้งปวง; โรคภัยย่อมดับไป และการงานทั้งหลายย่อมได้รับกำลังเกื้อหนุนอย่างประเสริฐ ดังนั้น โอ้ ภารตะ บุคคลพึงชำระตนให้บริสุทธิ์ แล้วสาธยายสรรเสริญพระบาทแห่งพระผู้เป็นเจ้าในยามเช้าและยามเย็นทุกวัน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that repeated glorification and remembrance of the Supreme Brahman—understood as the Vedic culmination—is profoundly purifying and auspicious for all beings. He also commends honoring the divine, the seers, and exemplary kings through recitation, as a daily discipline that strengthens one’s conduct and dispels afflictions.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira (addressed as Bharata) on righteous practice. Here he emphasizes a regimen of morning-and-evening devotional recitation: praising the Supreme and remembering revered devas, rishis, and righteous rulers as ethical-spiritual exemplars.