Shloka 34
मरीचिर्दमनो हंस: सुपर्णो भुजगोत्तम: | हिरण्यनाभ: सुतपा: पद्मना भः प्रजापति:
marīcir damano haṁsaḥ suparṇo bhujagottamaḥ | hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า: พระองค์คือ มรีจิ ผู้รุ่งโรจน์ยิ่ง; ดมนะ ผู้ปราบผู้หลงทาง; หังสะ ผู้ทรงอวตารเป็นหงส์เพื่อประทานญาณพระเวทแก่พระพรหมา; สุปรรณะ ครุฑปีกงาม; ภุชโคตตมะ ผู้ประเสริฐในหมู่นาคคือเศษะ; หิรัณยนาภะ ผู้มีนาภีผ่องพรายดุจทอง; สุทปา ผู้บำเพ็ญตบะอันสูงส่ง ณ พทริกาศรมในรูปนร-นารายณ์; ปัทมนาภะ ผู้มีนาภีดุจดอกบัว; และปรชาปติ ผู้ทรงอภิบาลและปกครองสรรพสัตว์ทั้งปวง。
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that dharma is upheld by the divine through multiple functions—restraint of wrongdoing (damana), illumination and wisdom (marīci, haṁsa), protection and support (garuḍa, śeṣa), and sustaining governance of beings (prajāpati). Remembering these forms cultivates reverence for moral order and disciplined living.
Bhishma is reciting a sequence of divine names/epithets, identifying the Lord through well-known manifestations and attributes (Marīci, Haṁsa, Garuḍa, Śeṣa, Padmanābha, Prajāpati). The passage functions as a devotional and doctrinal enumeration within his instruction on righteous conduct.