Shloka 18
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
भीष्म उवाच तत:ः प्रणम्य देवेशं यादवं पुरुषोत्तमम् | प्रदक्षिणमुपावृत्य प्रजग्मुस्ते महर्षय:,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठि!! तदनन्तर वे महर्षि उन यदुकुलरत्न देवेश्वर पुरुषोत्तमको प्रणाम और उनकी परिक्रमा करके चले गये
bhīṣma uvāca tataḥ praṇamya deveśaṃ yādavaṃ puruṣottamam | pradakṣiṇam upāvṛtya prajagmus te maharṣayaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ครั้นแล้วเหล่ามหาฤๅษีทั้งหลายได้ถวายบังคมแด่พระเป็นเจ้าแห่งเทพ ผู้เป็นรัตนะแห่งวงศ์ยาทวะ คือพระกฤษณะผู้เป็นบุรุษอุตตม แล้วเวียนประทักษิณด้วยความเคารพ ก่อนจะลาจากไป
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores ācāra (right conduct): bowing and circumambulating a worthy object of reverence—here Krishna as Purushottama—expresses humility and recognition of dharma’s divine foundation. Even great sages model this disciplined respect.
After an earlier exchange, the assembled great sages offer obeisance to Krishna, perform pradakṣiṇā as a formal gesture of honor, and then depart. Bhishma reports this to Yudhishthira within the Anushasana Parva’s instruction-focused setting.