Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

यज्वनां सुविशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसम्मते । स शूर: क्षत्रियश्रेष्ठोी महावीयों महायशा: । स्ववंशविस्तरकरं जनयिष्यति मानद:,उसका छोटा पुत्र शूर नामसे विख्यात होगा। वे सभी यदुवंशी विख्यात पराक्रमी, सदाचार और सदगुणसे सुशोभित, यज्ञशील और विशुद्ध आचार-विचारवाले होंगे। उनका कुल ब्राह्मणोंद्वारा सम्मानित होगा। उस कुलमें महापराक्रमी, महायशस्वी और दूसरोंको सम्मान देनेवाले क्षत्रिय-शिरोमणि शूर अपने वंशका विस्तार करनेवाले वसुदेव नामक पुत्रको जन्म देंगे, जिसका दूसरा नाम आनकदुन्दुभि होगा। उन्हींके पुत्र चार भुजाधारी भगवान्‌ वासुदेव होंगे

yajvanāṁ suviśuddhānāṁ vaṁśe brāhmaṇa-sammate | sa śūraḥ kṣatriya-śreṣṭho mahāvīryo mahāyaśāḥ | sva-vaṁśa-vistara-karaṁ janayiṣyati mānadaḥ ||

ในวงศ์แห่งผู้ประกอบยัญพิธี ผู้มีความประพฤติบริสุทธิ์ยิ่งและเป็นที่นับถือของพราหมณ์ จะบังเกิด “ศูระ” ผู้เลิศในหมู่กษัตริย์ เปี่ยมด้วยเดชานุภาพและเกียรติยศ และเขาผู้ให้เกียรติแก่ผู้อื่นจะให้กำเนิดบุตรผู้ขยายวงศ์สกุล

यज्वनाम्of sacrificers
यज्वनाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootयज्वन्
FormMasculine, Genitive, Plural
सुविशुद्धानाम्of the very pure
सुविशुद्धानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसुविशुद्ध
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वंशेin the lineage
वंशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवंश
FormMasculine, Locative, Singular
ब्राह्मणसम्मतेapproved by Brahmins
ब्राह्मणसम्मते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootब्राह्मणसम्मत
FormMasculine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शूरःŚūra (name); the hero
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियश्रेष्ठःbest among Kṣatriyas
क्षत्रियश्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षत्रियश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
महावीर्यःof great valor
महावीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावीर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
महायशाःof great fame
महायशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहायशस्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्ववंशविस्तरकरम्one who will extend his own lineage
स्ववंशविस्तरकरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्ववंशविस्तरकर
FormMasculine, Accusative, Singular
जनयिष्यतिwill beget / will generate
जनयिष्यति:
Kriya
TypeVerb
Rootजन्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
मानदःgiver of honor (one who honors others)
मानदः:
Karta
TypeAdjective
Rootमानद
FormMasculine, Nominative, Singular

ईश्वर उवाच

Ī
Īśvara (speaker)
Ś
Śūra
B
Brāhmaṇas
K
Kṣatriyas
Y
Yajña (sacrificial rite)
V
Vaṁśa (lineage)

Educational Q&A

The verse links true nobility to dharmic qualities: purity of conduct, devotion to sacred duty (yajña), recognition by the learned (brāhmaṇas), and the ethical virtue of honoring others. Fame and power are presented as legitimate when grounded in righteousness and social responsibility.

Īśvara foretells the rise of Śūra in a respected, ritually devoted lineage. Śūra is described as an exemplary kṣatriya who will beget a son destined to expand the family line—part of a broader genealogical-prophetic passage (as reflected in the accompanying Hindi context).