Shloka 9
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
युक्तैयोंगवहै: सद्धिग्रीष्मे पजचतपैस्तथा । मण्डूकयोगनियतैर्यथान्यायं निषेविभि:
yuktair yogavahaiḥ saddhi grīṣme pañcatapais tathā | maṇḍūka-yoga-niyatair yathā-nyāyaṁ niṣevibhiḥ ||
มหาเทวตรัสว่า—“ด้วยวินัยอันถูกต้องซึ่งเกื้อหนุนให้ถึงโยคะ พึงตั้งจิตให้เป็นหนึ่งแล้วเพียรปฏิบัติ ในฤดูร้อน วานปรัสถะผู้ประเสริฐพึงทำตบะ ‘ห้าไฟ’ อีกทั้งพึงยืนหยัดตามกฎในมณฑูกโยคะ (ท่ากบ) อันเป็นที่รู้จักในสายหฐโยคะ และสิ่งใดก็ตามที่รับหรือใช้สอย พึงกระทำให้สอดคล้องกับความยุติธรรมและความเหมาะควร.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Maintain one-pointedness and pursue yoga through regulated disciplines; undertake appropriate austerities (like pañcatapas for a forest-dweller) and consume or use things only in a manner consistent with nyāya—propriety, justice, and right measure.
Śiva (Mahādeva) is instructing on ascetic-yogic conduct: he outlines concrete practices—summer pañcatapas, regulated maṇḍūka-yoga—and frames them within an ethical rule of right and measured enjoyment (yathā-nyāyam).