Shloka 6
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
(भूत्वा पूर्व गृहस्थस्तु पुत्रानृण्यमवाप्य च । कलत्रकार्य संतृप्प कारणात् संत्यजेद् गृहम् ।।
bhūtvā pūrvaṁ gṛhasthas tu putrān ṛṇyam avāpya ca | kalatrakārya-saṁtṛptaḥ kāraṇāt saṁtyajed gṛham ||
avasthāpya mano dhṛtyā vyavasāya-purassaraḥ | nirdhano vā sadāro vā vanavāsāya sa vrajet ||
พระศรีมหेशวรตรัสว่า—เมื่อบุรุษได้ดำรงเพศคฤหัสถ์มาก่อนแล้ว พึงชำระหนี้ต่อบรรพชนด้วยการให้กำเนิดบุตร และพึงทำหน้าที่ทั้งปวงอันเกิดจากภรรยาและเรือนให้ครบถ้วน ครั้นแล้วเพื่อความสำเร็จแห่งธรรม พึงสละเรือนเสีย. เขาพึงตั้งจิตให้มั่นด้วยความแน่วแน่ มีปณิธานเด็ดเดี่ยว แล้วออกสู่การอยู่ป่า—จะไร้ทรัพย์และลำพัง หรือมีภรรยาร่วมทางก็ได้—เข้าสู่วิถีวานปรัสถะอันมีวินัย เป็นการก้าวผ่านจากภาระทางโลกสู่การปฏิบัติทางจิตวิญญาณโดยรู้เท่าทัน.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
One should follow a staged ethical life: fulfill householder obligations—especially duties to ancestors through progeny and responsibilities connected with marriage—then, with firm resolve, transition to forest-dwelling for the focused pursuit of dharma and spiritual discipline.
Śrī Maheśvara instructs on the proper progression of the āśrama system, describing when and how a person should leave household life and depart for the forest, either alone and unencumbered or together with his wife, guided by steadiness of mind and determination.