Shloka 30
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
चारों वेदोंमें निष्णात होना और सब जीवोंके प्रति सरलताका बर्ताव करना--ये दोनों एक समान समझे जाते हैं अथवा सरलताका ही महत्त्व अधिक माना जाता है ।।
ārjavaṃ dharmam ity āhur adharmaḥ jihma ucyate | ārjaveneha saṃyukto naro dharmeṇa yujyate ||
มหาเทพทรงสอนว่า “ความซื่อตรง (อารชวะ) นั่นแลเรียกว่าธรรม ส่วนความคดโกงคดเคี้ยว (ชิหมะ) เรียกว่าอธรรม ผู้ใดประกอบพร้อมด้วยอารชวะในโลกนี้ ผู้นั้นย่อมประกอบพร้อมด้วยธรรม และเป็นผู้ควรแก่ผลแห่งธรรม แม้ความเชี่ยวชาญในพระเวททั้งสี่ก็ยังถูกนับว่าเสมอ—และบางแห่งต่ำกว่า—ความบริสุทธิ์ภายในเช่นนี้.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified with ārjava—straightforward, honest, non-deceptive conduct—whereas crookedness (jihmatā) is adharma. Ethical integrity is presented as a decisive marker of righteousness, even outweighing mere scholarly attainment.
Śrī Maheśvara is instructing the listener within the Anuśāsana Parva’s didactic setting, defining dharma through character and behavior: the truly dhārmic person is one who lives with simplicity and sincerity and thereby becomes entitled to dharma’s results.