Shloka 62
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्मणा लोकसारेण सृष्टा धात्रा गुणार्थिना । लोकांस्तारयितुं कृत्स्नान् मर्त्येषु क्षितिदेवता:
śrīmaheśvara uvāca | brāhmaṇā lokasāreṇa sṛṣṭā dhātrā guṇārthinā | lokāṁstārayituṁ kṛtsnān martyeṣu kṣitidevatāḥ ||
พระศรีมหेशวรตรัสว่า “โอ้เทวี! ด้วยความประสงค์ในกิจและผลแห่งคุณะทั้งหลาย พระธาตฤผู้เป็นผู้สร้างได้บังเกิดพราหมณ์ขึ้นในโลกมนุษย์จากแก่นสารแห่งจักรวาล เพื่อให้สรรพโลกทั้งปวงได้รับการชี้นำให้ข้ามพ้นไปสู่ความเกษมและความหลุดพ้น ในหมู่มนุษย์ พวกเขาเป็น ‘เทวะแห่งแผ่นดิน’; เพราะฉะนั้น เราจักกล่าวก่อนถึงธรรมะ กิจที่พึงกระทำ และผลแห่งกิจนั้นของพราหมณ์ทั้งหลาย เพราะธรรมะที่ดำรงอยู่ในพราหมณ์ย่อมถือกันว่าเป็นธรรมะสูงสุด”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that Brāhmaṇas are created from the ‘essence of the world’ to guide and uplift society; hence their dharma—grounded in learning, restraint, and ritual responsibility—is presented as paradigmatic and ‘highest’ in the text’s ethical hierarchy.
Śiva (Śrī Maheśvara) addresses Devī and begins a discourse on Brāhmaṇa-dharma, explaining their cosmic origin by the Creator and announcing that he will first describe their duties and the results of their prescribed actions.