Shloka 18
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
नमस्ते<स्तु महाप्राज्ञ कि करोमि प्रशाधि माम् । त्वत्तपोबलनिर्दिष्टमिदं हृधिगतं मया,महाप्राज्ञ) आपको नमस्कार है, मुझे आज्ञा दीजिये, मैं आपकी क्या सेवा करूँ; आपके तपोबलसे ही मुझे राजपद प्राप्त हुआ है
namas te 'stu mahāprājña kiṁ karomi praśādhi mām | tvat-tapo-bala-nirdiṣṭam idaṁ hṛdi-gataṁ mayā ||
แมลงกล่าวว่า “ขอนอบน้อมแด่ท่านผู้ทรงปรีชาญาณยิ่ง โปรดมีบัญชาเถิด—ข้าพเจ้าควรทำสิ่งใดเพื่อรับใช้ท่าน? ด้วยเดชแห่งตบะของท่าน ข้าพเจ้าจึงได้ถึงฐานันดรแห่งราชา; ความจริงนี้ฝังแน่นอยู่ในดวงใจของข้าพเจ้า”
कीट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights humility and gratitude: worldly status (even kingship) is portrayed as dependent on spiritual merit and the power of tapas, and the proper response is reverent service and willingness to be guided by wisdom.
An insect, now elevated to a royal position, addresses a greatly wise figure with reverence, acknowledges that this rise came through the sage’s ascetic power, and asks for instructions on how to serve.