Shloka 34
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
स्वमांसं परमांसेन यो वर्धयितुमिच्छति । उद्विग्नवासो वसति यत्र यत्राभिजायते,जो दूसरोंके मांससे अपना मांस बढ़ाना चाहता है, वह जहाँ कहीं भी जन्म लेता है, चैनसे नहीं रहने पाता है
svamāṁsaṁ paramāṁsena yo vardhayitum icchati | udvignavāso vasati yatra yatrābhijāyate ||
ภีษมะกล่าวว่า “ผู้ใดปรารถนาจะเพิ่มพูนเนื้อของตนด้วยเนื้อของผู้อื่น—ดำรงชีพด้วยการเบียดเบียนเพื่อประโยชน์ตน—ไม่ว่าเขาจะเกิด ณ ที่ใด เขาย่อมอยู่ด้วยความกระวนกระวาย และไม่อาจอยู่เป็นสุขได้”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Gaining one’s benefit by injuring others (symbolized as ‘feeding on another’s flesh’) leads to inner unrest and karmic consequences; such a person, in any birth, lacks peace.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he gives a pointed ethical maxim: exploitation and violence for self-growth result in perpetual anxiety rather than well-being.