Shloka 26
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
कान्तारेष्वथ घोरेषु दुर्गेषु गहनेषु च । रात्रावहनि संध्यासु चत्वरेषु सभासु च
bhīṣma uvāca | kāntāreṣv atha ghoreṣu durgeṣu gahaneṣu ca | rātrāv ahani sandhyāsu catvareṣu sabhāsu ca, rājan | yo manuṣyo māṃsaṃ na khādati, tasya saṅkaṭapūrṇasthāneṣu bhayaṃ na prāpnoti; yady api tasya viruddhaṃ śastrāṇy udyatāni syuḥ athavā hiṃsrā mṛgāḥ sarpāś ca bhayāni samupasthitāni syuḥ, tathāpi sa parebhyo na bibheti ||
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้ใดไม่บริโภคเนื้อ ย่อมไม่ต้องหวาดกลัวผู้อื่น แม้อยู่ในถิ่นอันคับขัน—ป่ากันดารอันน่าสะพรึง ป้อมปราการที่ยากจะผ่าน และพงไพรทึบ; ทั้งกลางคืนกลางวัน ในยามสนธยา ณ สี่แยก และแม้ในท้องพระโรงหรือที่ประชุม. ต่อให้มีผู้ยกอาวุธขึ้นหมายทำร้าย หรือภัยจากสัตว์ดุร้ายและงูเผชิญหน้า เขาก็มิได้หวั่นเกรงผู้ใดเลย.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that abstaining from meat—symbolizing non-violence and restraint—reduces enmity and karmic/social causes of harm, so the practitioner becomes comparatively fearless even in dangerous settings.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma addresses the king (Yudhiṣṭhira) and praises the ethical and practical benefits of avoiding meat, describing how such a person remains unafraid amid threats like weapons, wild beasts, serpents, and risky public or lonely places.