Shloka 3
Anuśāsana-parva Adhyāya 112: Dharma as the sole companion; karmic witnesses; rebirth sequences
Bṛhaspati–Yudhiṣṭhira Saṃvāda
अगाधे विमले शुद्धे सत्यतोये धृतिहदे । स्नातव्यं मानसे तीर्थे सत्त्वमालम्ब्य शाश्वतम्,जिसमें धैर्यरूप कुण्ड और सत्यरूप जल भरा हुआ है तथा जो अगाध, निर्मल एवं अत्यन्त शुद्ध है, उस मानस तीर्थमें सदा परमात्माका आश्रय लेकर स्नान करना चाहिये
bhīṣma uvāca | agādhe vimale śuddhe satyatoye dhṛtihade | snātavyaṃ mānase tīrthe sattvam ālambya śāśvatam ||
ในทีรถะแห่งจิตนั้น—ลึกหยั่งไม่ถึง ไร้มลทิน และบริสุทธิ์ยิ่ง—ซึ่งสระคือความมั่นคง และสายน้ำคือสัจจะ พึงอาบอยู่เนืองนิตย์โดยอาศัยพระอาตมันสูงสุดอันเป็นนิรันดร์
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True purification is primarily inward: one should 'bathe' in a mental tīrtha made of truth (satya) and steadfastness (dhṛti), continually relying on the Eternal Self. Ethical integrity and inner firmness are presented as the real sacred waters.
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. Here he uses a metaphor of pilgrimage: instead of emphasizing external bathing alone, he praises an inner sacred place—purity of mind grounded in truth and fortitude.