Shloka 246
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
नाज्ञातैः सह गच्छेत नैको न वृषलै: सह । मल-मूत्रकी ओर न देखे
nā-jñātaiḥ saha gacchet naiko na vṛṣalaiḥ saha | mala-mūtra-kīṭaṃ na paśyet, tasmin kadācid api pādaṃ na nikṣipet | atyanta-sabere, adhikāṃ sāyaṃ gate, tathā madhyāhna-samaye ca kvacid bahiḥ na vrajet | na ca aparicita-puruṣaiḥ saha yātrāṃ kuryāt, na śūdrakaiḥ saha, na caikaḥ ||
อย่าร่วมเดินทางกับคนแปลกหน้า อย่าออกไปเพียงลำพัง และอย่าคบหากับผู้ต่ำทรามผู้ผิดธรรม อย่ามองไปยังที่อันเป็นมลทินเกี่ยวกับอุจจาระปัสสาวะ และอย่าเหยียบย่ำลงไปเป็นอันขาด อย่าออกนอกเรือนในยามไม่ควร—ยามรุ่งสางอันมืดมัว ยามเย็นเมื่อสนธยาล่วงแล้ว และยามเที่ยงตรง อย่าเดินทางกับชายที่ไม่รู้จัก อย่ากับพวกศูทร และอย่าไปคนเดียวเลย
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Maintain disciplined conduct by avoiding unsafe companionship (strangers, disreputable company), avoiding solitary travel, keeping away from impure places, and choosing appropriate times to go out—thus protecting purity, reputation, and safety in accordance with dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on practical dharma. Here he lists everyday behavioral restraints—where to go, when to go, and with whom to travel—as part of a broader code of righteous living.