Shloka 37
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
दशभिर्विश्वजिद्धिश्न शतैरष्टादशोत्तरै: । न चैव तेषां देवेश फलेनाहमिहागमम्
daśabhir viśvajid-dhiśna śatair aṣṭādaśottaraiḥ | na caiva teṣāṃ deveśa phalenāham ihāgamam, brahman |
ภคีรถะกล่าวว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งหลาย ข้าแต่พราหมณ์—ข้าพเจ้าได้ประกอบวิศวชิตยัญสิบครั้ง และยังได้ประกอบเพิ่มอีกหนึ่งร้อยสิบแปดครั้ง; ถึงกระนั้น ข้าพเจ้าก็มิได้มาถึงสภาพนี้ด้วยผลแห่งพิธีเหล่านั้น. การมาถึงของข้าพเจ้าไม่ใช่รางวัลแห่งบุญจากยัญบูชา.”
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Bhagīratha emphasizes that the highest attainment is not merely a transactional result of ritual performance; sacrificial merit (yajña-phala) has limits, and true spiritual standing is not reducible to accumulated rites.
Bhagīratha addresses a divine figure (Deveśa) and a revered authority (Brahman), recounting the vast number of Viśvajit sacrifices he performed, yet declaring that his present arrival/condition is not due to those ritual fruits—framing a discussion on the nature of merit and higher dharma.