Shloka 23
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
कुत्तों, चाण्डालों और पक्षियोंके लिये भूमिपर अन्न रख देना चाहिये। यह वैश्वदेव नामक कर्म है। इसका सायंकाल और प्रात:काल अनुष्ठान किया जाता है ।।
vayudeva uvāca | kuttebhyaś caṇḍālebhyaś ca pakṣibhyaś ca bhūmau annaṁ nidhātavyaṁ | etad vaiśvadeva-nāma karma | asya sāyaṁkālaṁ prātaḥkālaṁ cānuṣṭhānaṁ kriyate || etāṁs tu dharmān gārhasthyān yaḥ kuryād anasūyakaḥ | sa iha ṛṣivarān prāpya pretya loke mahīyate ||
วายุตรัสว่า “พึงวางอาหารลงบนพื้นดินเพื่อสุนัข เพื่อพวกจัณฑาล และเพื่อหมู่นก นี่คือพิธีที่เรียกว่า ‘ไวศวเทวะ’ พึงประกอบยามเย็นและยามเช้าอีกครั้ง ผู้ใดละความเพ่งโทษและริษยา แล้วปฏิบัติธรรมของคฤหัสถ์เหล่านี้ ผู้นั้นย่อมได้รับพรจากฤๅษีผู้ประเสริฐในโลกนี้ และครั้นสิ้นชีพแล้ว ย่อมได้รับการยกย่องในโลกแห่งบุญ”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder should practice daily generosity and inclusivity—offering food even to beings and persons commonly neglected—through the Vaiśvadeva observance, and should do so without fault-finding (anasūyā). Such conduct yields blessings in this life and honor in meritorious realms after death.
Vāyudeva instructs on gṛhastha duties, defining a specific daily rite (Vaiśvadeva) and its timing (morning and evening), then states the spiritual and social fruits for one who performs these household dharmas with a non-censorious attitude.