Shloka 47
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
लुब्धक उवाच वध्यस्त्वं मम दुर्बुद्धे बालघाती नृशंसकृत् । भाषसे किं बहु पुनर्वध्य: सन् पन्नगाधम,व्याधने कहा--खोटी बुद्धिवाले नीच सर्प! तू बालहत्यारा और क्रूरतापूर्ण कर्म करनेवाला है; अतः निश्चय ही मेरे हाथसे वधके योग्य है। तू वध्य होकर भी अपनेको निर्दोष सिद्ध करनेके लिये क्यों बहुत बातें बना रहा है?
lubdhaka uvāca | vadhyas tvaṃ mama durbuddhe bālaghātī nṛśaṃsakṛt | bhāṣase kiṃ bahu punar vadhyaḥ san pannagādhama ||
พรานกล่าวว่า “เจ้างูชั่วเขลา! เจ้าเป็นฆาตกรเด็กและผู้กระทำการอำมหิต จึงสมควรถูกเราฆ่า เหตุใดเจ้าจึงพร่ำพูดซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อแก้ตัวว่าบริสุทธิ์ ทั้งที่เจ้าถูกตัดสินให้ตายแล้ว เจ้าพญางูต่ำช้า!”
लुब्धक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moral condemnation is framed through labels like “child-killer” and “cruel-doer,” and it raises an ethical tension: the hunter treats the serpent as already guilty and unworthy of defense, showing how anger and certainty can shut down inquiry into dharma.
In a heated exchange, the hunter addresses a serpent, declaring it deserving of death for cruel acts (especially killing the young) and rebuking it for speaking at length as though trying to justify itself despite being marked for execution.