Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Ādi-parva Adhyāya 97: Satyavatī’s appeal and Bhīṣma’s reaffirmation of satya

ततो5भवन्‌ सुरगणा: सहसावाड्मुखास्तदा | महाभिषस्तु राजर्षिरशड्को दृष्टवान्‌ नदीम्‌,यह देख सब देवताओंने तुरंत अपना मुँह नीचेकी ओर कर लिया; किंतु राजर्षि महाभिष नि:शंक होकर देवनदीकी ओर देखते ही रह गये

tato 'bhavan suragaṇāḥ sahasā vāṅmukhās tadā | mahābhiṣas tu rājarṣir aśaṅko dṛṣṭavān nadīm ||

ครั้นเห็นดังนั้น หมู่เทพทั้งหลายก็พลันก้มหน้าลงด้วยความละอายและสำรวม; แต่ราชฤๅษีมหาภิษะกลับมิได้หวั่นไหว ยังคงจ้องมองสายน้ำทิพย์นั้นอยู่

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिक)
Formavyaya
अभवन्became, were
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
सुरगणाःgroups of gods
सुरगणाः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सहसाsuddenly, at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा (प्रातिपदिक/avyaya)
Formavyaya
अवाङ्मुखाःwith faces turned downward
अवाङ्मुखाः:
TypeAdjective
Rootअवाङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा (तद्-प्रातिपदिक)
Formavyaya
महाभिषःMahābhiṣa (proper name)
महाभिषः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाभिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
Formavyaya
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अशङ्कःunhesitating, without fear
अशङ्कः:
TypeAdjective
Rootअशङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दृष्टवान्saw, beheld
दृष्टवान्:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्टवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्तवतु-प्रत्यय (परस्मैपदी), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नदीम्the river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

वैशम्पायन उवाच

S
suragaṇāḥ (the gods)
M
Mahābhiṣa (rājarṣi)
N
nadī (the divine river, Gaṅgā)