Shloka 8
Ādi Parva, Adhyāya 90 — Pūror Vaṃśa, Kuru-Pravara, and the Janamejaya Line
Genealogical Recitation
सुखं हि जन्तुर्यदि वापि दु:खं दैवाधीनं विन्दते नात्मशक्त्या । तस्माद् दिष्टं बलवन्मन्यमानो न संज्वरेन्नापि हृष्येत् कथंचित्,जीव जो सुख अथवा दु:ख पाता है, वह प्रारब्धसे ही प्राप्त होता है, अपनी शक्तिसे नहीं। अतः प्रारब्धको ही बलवान् मानकर मनुष्य किसी प्रकार भी हर्ष अथवा शोक न करे
sukhaṁ hi jantur yadi vāpi duḥkhaṁ daivādhīnaṁ vindate nātmaśaktyā | tasmād diṣṭaṁ balavan manyamāno na saṁjvarennāpi hṛṣyet kathaṁcit ||
ไม่ว่าสัตว์จะประสบสุขหรือทุกข์ ล้วนอยู่ใต้การครอบงำของชะตา มิใช่ได้มาด้วยกำลังตนล้วน ๆ. เพราะฉะนั้น เมื่อเห็นว่าสิ่งที่กำหนดไว้ (ทิษฏะ) มีกำลังยิ่งกว่า บุคคลไม่ควรร้อนรุ่มด้วยโศก และไม่ควรลิงโลดด้วยยินดีไม่ว่ากรณีใด.
जटद्टक उवाच
Educational Q&A
The verse teaches equanimity: since experiences of pleasure and pain are said to arise under the sway of destiny (daiva/diṣṭa) rather than sheer personal power, one should avoid both excessive grief and excessive elation, maintaining steadiness of mind.
In the Adi Parva’s context around the serpent-related episodes, the speaker (here attributed to Jaratkāru) articulates a reflective, ethical counsel: interpret life’s ups and downs as governed by what is ordained, and respond with restraint rather than emotional extremes.