Shloka 2

Ādi Parva, Adhyāya 90 — Pūror Vaṃśa, Kuru-Pravara, and the Janamejaya Line

Genealogical Recitation

Devanagari script

अहं हि पूर्वो वयसा भवदभ्य- स्तेनाभिवादं भवतां न प्रयुञ्जे । यो विद्यया तपसा जन्मना वा वृद्ध: स पूज्यो भवति द्विजानाम्‌,मैं आपलोगोंसे अवस्थामें बड़ा हूँ, अतः आपलोगोंको प्रणाम नहीं कर रहा हूँ। द्विजातियोंमें जो विद्या, तप और अवस्थामें बड़ा होता है, वह पूजनीय माना जाता है

Translation

เรามีอายุมากกว่าท่านทั้งหลาย จึงมิได้กล่าวคำนอบน้อมต่อท่าน ในหมู่ทวิชะ ผู้ใดเป็นผู้ใหญ่และประเสริฐด้วยวิทยา ด้วยตบะ หรือด้วยชาติกำเนิด ผู้นั้นแลย่อมเป็นผู้ควรแก่การบูชา

Word by Word

अहम्I

हिindeed/for

पूर्वःsenior/earlier

वयसाby age

भवत्than you (hon.)

अभ्यःtowards/over (as prefix-like preverb)

तेनtherefore/by that

अभिवादम्salutation

भवताम्of you (hon.)

नnot

प्रयुञ्जेI employ/perform (i.e., offer)

यःwho

विद्ययाby learning/knowledge

तपसाby austerity

जन्मनाby birth

वाor

वृद्धःelder/senior

सःhe

पूज्यःworthy of honor

भवतिbecomes/is

द्विजानाम्of the twice-born (Brahmins etc.)

Speaker

अट्क उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes