Shloka 22
ययाति–शक्रसंवादः
Speech-Ethics and Forbearance in the Celestial Court
त्रय एवाधना राजन् भार्या दासस्तथा सुतः । यत् ते समधिगच्छन्ति यस्यैते तस्य तद् धनम्,महाराज! तीन व्यक्ति धनके अधिकारी नहीं हैं--पत्नी, दास और पुत्र। ये जो धन प्राप्त करते हैं वह उसीका होता है जिसके अधिकारमें ये हैं। अर्थात् पत्नीके धनपर पतिका, सेवकके धनपर स्वामीका और पुत्रके धनपर पिताका अधिकार होता है
traya evādhanā rājan bhāryā dāsas tathā sutaḥ | yat te samadhigacchanti yasyaite tasya tad dhanam mahārāja ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา มีอยู่สามผู้ที่กล่าวกันว่าไม่มีสิทธิในทรัพย์สินโดยอิสระ คือ ภรรยา ทาส และบุตร ทรัพย์ใดที่เขาเหล่านั้นได้มา ตามจารีตและกฎเกณฑ์ย่อมเป็นทรัพย์ของผู้ที่เขาอยู่ในอำนาจ—ของสามีในกรณีภรรยา ของนายในกรณีทาส และของบิดาในกรณีบุตร”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse states a normative rule: wife, servant, and son are treated as lacking independent proprietary status, so whatever they acquire is legally attributed to the husband, master, or father respectively—grounding ownership in guardianship/authority within the household.
Vaiśampāyana is explaining a dharma-based principle to the king, articulating a conventional rule about who is considered entitled to hold wealth independently and how acquisitions by dependents are assigned to the household authority.