Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Ruru–Pramadvarā: Lineage, Fosterage, Betrothal, and the Snakebite Crisis (Ādi Parva, Adhyāya 8)

कन्याममरगर्भाभां ज्वलन्तीमिव च श्रिया | तां ददर्श समुत्सृष्टां नदीतीरे महानृषि:,तदनन्तर तेजस्वी महर्षि स्थूलकेशने एकान्त स्थानमें त्यागी हुई उस बन्धुहीन कन्याको देखा, जो देवताओंकी बालिकाके समान दिव्य शोभासे प्रकाशित हो रही थी। उस समय उस कन्याको वैसी दशामें देखकर द्विजश्रेष्ठ मुनिवर स्थूलकेशके मनमें बड़ी दया आयी; अतः वे उसे उठा लाये और उसका पालन-पोषण करने लगे। वह सुन्दरी कन्या उनके शुभ आश्रमपर दिनोदिन बढ़ने लगी

kanyām amaragarbhābhāṃ jvalantīm iva ca śriyā | tāṃ dadarśa samutsṛṣṭāṃ nadītīre mahān ṛṣiḥ ||

แล้วมหาฤๅษีได้เห็นเด็กหญิงผู้ถูกทอดทิ้งอยู่ ณ ริมฝั่งแม่น้ำ นางส่องประกายด้วยสิริมงคล ราวกับธิดาแห่งสวรรค์ ประหนึ่งศรีเองกำลังลุกโชติช่วง

कन्याम्a maiden
कन्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Singular
अमरगर्भाभाम्having a radiance like that of a divine (immortal) girl
अमरगर्भाभाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमरगर्भाभा
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्वलन्तीम्shining, blazing
ज्वलन्तीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्वल्
FormFeminine, Accusative, Singular, Present active participle (शतृ)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
and
:
TypeIndeclinable
Root
श्रियाwith splendor/beauty
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
समुत्सृष्टाम्abandoned, cast off
समुत्सृष्टाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-सृज्
FormFeminine, Accusative, Singular, Past passive participle (क्त)
नदीतीरेon the river-bank
नदीतीरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनदीतीर
FormNeuter, Locative, Singular
महानृषिःthe great sage
महानृषिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular

शौनक उवाच

Ś
Śaunaka
A
a great sage (ṛṣi)
A
abandoned maiden (kanyā)
R
river-bank (nadītīra)
Ś
Śrī (as splendour/fortune; implicit Lakṣmī)