Shloka 19
ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
तस्माद् भवत्या यः: कामो न तथा स भविष्यति | ऋषिपुत्रो न ते कश्चिज्जातु पार्णिं ग्रहीष्यति,बहिन! मैं आर्ष धर्मकी बात बता रहा था। इस दशामें तुम्हारे द्वारा शाप पानेके योग्य नहीं था। तुमने मुझे धर्मके अनुसार नहीं, कामके वशीभूत होकर आज शाप दिया है, इसलिये तुम्हारे मनमें जो कामना है, वह पूरी नहीं होगी। कोई भी ऋषिपुत्र (ब्राह्मणकुमार) कभी तुम्हारा पाणिग्रहण नहीं करेगा
tasmād bhavatyā yaḥ kāmo na tathā sa bhaviṣyati | ṛṣiputro na te kaścid jātu pāṇiṁ grahīṣyati, bhagini ||
เพราะฉะนั้นความปรารถนาที่เจ้าซ่อนไว้ในใจจะไม่เป็นไปดังที่เจ้าหวัง โอ้น้องหญิง ไม่มีบุตรแห่งฤๅษีผู้ใดจะรับมือเจ้าเป็นคู่ครองได้เลย เรากำลังกล่าวถึงธรรมของเหล่าฤๅษี; ในสภาพนั้นเราไม่ควรถูกสาป แต่เจ้ากลับสาปเราไม่ตามธรรม หากด้วยแรงราคะ—ดังนั้นความใฝ่ฝันของเจ้าจักไม่สำเร็จ
कच उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts dharma-guided judgment with actions driven by kāma (passion). A curse uttered from desire rather than righteous discernment rebounds ethically: it distorts relationships and brings consequences, here framed as the frustration of the curser’s own marital wish.
Kaca responds to Devayānī’s curse by declaring that her desire will not be fulfilled: no ṛṣi’s son will marry her. He argues that he was speaking according to ārṣa-dharma and was not deserving of a curse, but she cursed him under the influence of passion.