कच-देवयानी संवादः
Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā
तस्या रूपगुणान् दृष्टवा स तु विप्रर्षभस्तदा । चकार भावं संसर्गात् तया कामवशं गत:,उसके रूप और गुणोंको देखते ही विप्रवर विश्वामित्र कामके अधीन हो गये। सम्पर्कमें आनेके कारण मेनकामें उनका अनुराग हो गया
tasyā rūpa-guṇān dṛṣṭvā sa tu viprarṣabhas tadā | cakāra bhāvaṁ saṁsargāt tayā kāma-vaśaṁ gataḥ ||
ครั้นเห็นรูปโฉมและคุณความดีของนาง พราหมณ์ผู้เลิศนั้นก็พลันหวั่นไหว; ด้วยความใกล้ชิดคบหา เขาตกอยู่ใต้อำนาจกาม และความรักใคร่ต่อเมนกาก็บังเกิดขึ้น
कण्व उवाच
The verse highlights an ethical caution: spiritual stature alone does not guarantee invulnerability to desire. When one allows sustained proximity (saṁsarga) to sense-objects, even a disciplined mind can be pulled into kāma, so vigilance and restraint are integral to dharma.
Kaṇva describes how the great sage Viśvāmitra, upon seeing Menakā’s beauty and virtues, becomes emotionally attached; through continued association he falls under the power of desire and develops affection for her.