Shloka 15
कच-देवयानी संवादः
Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā
शरीरकृत् प्राणदाता यस्य चान्नानि भुज्जते । क्रमेणैते त्रयो<प्युक्ता: पितरो धर्मशासने,जो गर्भाधानके द्वारा शरीरका निर्माण करता है, जो अभयदान देकर प्राणोंकी रक्षा करता है और जिसका अन्न भोजन किया जाता है, धर्मशास्त्रमें क्रमश: ये तीनों पुरुष पिता कहे गये हैं
śarīrakṛt prāṇadātā yasya cānnāni bhujjate | krameṇaite trayo 'py uktāḥ pitaro dharmaśāsane ||
ผู้ใดก่อให้เกิดกายด้วยการให้กำเนิด ผู้ใดคุ้มครองชีวิตด้วยการประทานความปลอดภัย และผู้ใดเป็นเจ้าของอาหารที่เราบริโภค—ในคัมภีร์ธรรมะกล่าวไว้ตามลำดับว่า ทั้งสามนี้ล้วนชื่อว่า ‘บิดา’
कण्व उवाच
Educational Q&A
Dharma recognizes fatherhood not only by birth but also by life-protection and sustenance: the begetter, the life-saver/protector, and the provider whose food one lives on are all to be honored as ‘father’ in a graded order.
Kaṇva articulates a dharmaśāstra principle defining who deserves the status and reverence of ‘father,’ expanding it beyond biological paternity to include benefactors who preserve life and provide sustenance.