Adhyāya 71: Kaca and the Saṃjīvanī-vidyā
Devayānī–Śukra Episode
महाभागं वसिष्ठं य: पुत्रैरिष्टै्ययोजयत् । क्षत्रजातश्न यः पूर्वमभवद् ब्राह्मणो बलातू,विश्वामित्र ऋषि वे ही हैं, जिन्होंने महाभाग महर्षि वसिष्ठका उनके प्यारे पुत्रोंसे सदाके लिये वियोग करा दिया; जो पहले क्षत्रियकुलमें उत्पन्न होकर भी तपस्याके बलसे ब्राह्मण बन गये; जिन्होंने अपने शौच-स्नानकी सुविधाके लिये अगाध जलसे भरी हुई उस दुर्गम नदीका निर्माण किया, जिसे लोकमें सब मनुष्य अत्यन्त पुण्यमयी कौशिकी नदीके नामसे जानते हैं
mahābhāgaṃ vasiṣṭhaṃ yaḥ putrair iṣṭaiḥ ayojayat | kṣatrajātaś ca yaḥ pūrvam abhavad brāhmaṇo balāt ||
กัณวะกล่าวว่า “ท่านผู้นี้คือฤๅษีวิศวามิตร ผู้เคยก่อให้เกิดการพรากจากอันแสนสาหัสและยืนนาน ระหว่างวสิษฐผู้ยิ่งใหญ่กับบุตรอันเป็นที่รักของท่าน; ผู้แม้กำเนิดในวงศ์กษัตริย์ แต่ด้วยเดชแห่งตบะก็ได้บรรลุความเป็นพราหมณ์. และเพื่อความบริสุทธิ์สำหรับการชำระกายและอาบน้ำ ท่านผู้นี้เองได้บันดาลให้เกิดแม่น้ำอันลึกและข้ามได้ยากนั้น ซึ่งชนทั้งหลายรู้จักกันว่า ‘เกาศิกี’ อันเป็นสายน้ำเปี่ยมบุญยิ่งในโลก.”
कण्व उवाच