Shloka 64
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
हर्याश्ष हरयो5पत्यं वानराश्न तरस्विन: । गोलांगूलांश्व भद्रं ते हर्या: पुत्रान् प्रचक्षते,राजन! तुम्हारा कल्याण हो, वेगवान् घोड़े और वानर हरीके पुत्र हैं। गायके समान पूँछवाले लंगूरोंको भी हरीका ही पुत्र बताया जाता है। शार्दूलीने सिंहों अनेक प्रकारके बाघों और महान् बलशाली सभी प्रकारके चीतोंको भी जन्म दिया, इसमें संशय नहीं है
vaiśampāyana uvāca |
haryāś ca harayo 'patyaṃ vānaraś ca tarasvinaḥ |
golāṅgūlāṃś ca bhadraṃ te haryāḥ putrān pracakṣate, rājan |
śārdūlī ca siṃhān nānāvihagān vyāghrān mahābalān |
sarvān eva ca citrānāṃ jātīn janayati nātra saṃśayaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ขอความสวัสดีจงมีแด่พระองค์ ม้าผู้ว่องไวและวานรผู้มีกำลังกล่าวกันว่าเป็นเชื้อสายของหริ อีกทั้งลิงลางูร์ผู้มีหางดุจหางโค ก็ประกาศว่าเป็นบุตรของหริ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames certain animal lineages as arising from primordial progenitors (Hari and Śārdūlī), reflecting the epic’s way of explaining the world through sacred genealogy and authoritative tradition (“there is no doubt”).
Vaiśampāyana continues a genealogical/explanatory account to the king, identifying the origins of horses, monkeys, and langurs as connected to Hari, and attributing the birth of various powerful felines (lions, tigers, leopards) to Śārdūlī.