Shloka 37
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
त्रयस्त्रिंशत इत्येते देवास्तेषामहं तव । अन्वयं सम्प्रवक्ष्यामि पक्षैश्ष॒ कुलतो गणान्,इस प्रकार आठ वसु, ग्यारह रुद्र, बारह आदित्य तथा प्रजापति और वषट्कार--ये तैंतीस मुख्य देवता हैं। अब मैं तुम्हें इनके पक्ष और कुल आदिके उल्लेखपूर्वक वंश और गण आदिका परिचय देता हूँ
trayastrīṃśata ity ete devās teṣām ahaṃ tava | anvayaṃ sampravakṣyāmi pakṣaiḥ kulato gaṇān |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เหล่านี้คือเทพทั้งสามสิบสามองค์ บัดนี้เพื่อประโยชน์แก่ท่าน เราจักแจกแจงโดยชัดเจนถึงสายสกุลและความสังกัดของทวยเทพเหล่านั้น ทั้งการแบ่งฝ่าย (ปักษะ) หมู่คณะ (คณะ/คณะเทพ) และวงศ์ตระกูล โดยลำดับ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes orderly knowledge: even divine realities are presented through structured classification—lineage (anvaya), clan (kula), and group (gaṇa)—showing the Mahābhārata’s concern for preserving traditional cosmology with clarity and method.
Vaiśampāyana transitions from naming the ‘thirty-three gods’ to promising a detailed account of their genealogies and group-divisions, preparing the listener for a systematic enumeration and identification of the deities.