Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

अह्वः सुतस्तथा ज्योति: शम: शान्तस्तथा मुनि: । अग्ने: पुत्र: कुमारस्तु श्रीमाञउछरवणालय:,अहके चार पुत्र हुए--ज्योति, शम, शान्त तथा मुनि। अनलके पुत्र श्रीमान्‌ कुमार (स्कन्द) हुए, जिनका जन्मकालमें सरकंडोंके वनमें निवास था

Ahvaḥ sutas tathā jyotiḥ śamaḥ śāntas tathā muniḥ | Agneḥ putraḥ kumāras tu śrīmān uccaravaṇālayaḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—อหวะมีโอรสสี่องค์ คือ โชติ ศมะ ศานตะ และมุนิ ส่วนอัคนีได้ให้กำเนิดกุมารผู้รุ่งเรือง (สกันทะ) ผู้ซึ่งเมื่อประสูติแล้วมีที่พำนักอยู่ในพงกออ้อและกกอันเรียกว่า ศรวณะ

अह्वःAhva (a person)
अह्वः:
Karta
TypeNoun
Rootअह्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुतःson
सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand/also/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ज्योतिःJyoti (name)
ज्योतिः:
Karta
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शमःShama (name)
शमः:
Karta
TypeNoun
Rootशम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शान्तःShanta (name)
शान्तः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
मुनिःMuni (name)
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कुमारःKumara (Skanda)
कुमारः:
Karta
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
श्रीमान्glorious, illustrious
श्रीमान्:
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उछरवणालयःone whose abode is in the reed-forest (epithet)
उछरवणालयः:
TypeNoun
Rootउछरवणालय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Ahva
J
Jyoti
Ś
Śama
Ś
Śānta
M
Muni
A
Agni
K
Kumāra (Skanda)

Educational Q&A

The verse implicitly values inner discipline and peace—suggested by names like Śama and Śānta and the term Muni—alongside the recognition that greatness may arise from both human lineage and divine origin.

Vaiśampāyana continues a genealogical account: he lists Ahva’s four sons and then notes that Agni’s son is the illustrious Kumāra (Skanda), associated with a reed-forest dwelling at the time of his birth.