Shloka 34
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
Devanagari script
कालाया: प्रथिता: पुत्रा: कालकल्पा: प्रहारिण: | प्रविख्याता महावीर्या दानवेषु परंतपा:,कालाके विख्यात पुत्र अस्त्र-शस्त्रोंका प्रहार करनेमें कुशल और साक्षात् कालके समान भयंकर थे। दानवोंमें उनकी बड़ी ख्याति थी। वे महान् पराक्रमी और शत्रुओंको संताप देनेवाले थे
Translation
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— บุตรของกาลาเป็นที่เลื่องลือ ดุจ ‘กาล’ เองอันน่าหวาดหวั่น และชำนาญในการประหารด้วยอาวุธ ในหมู่ทานวะพวกเขาเป็นที่รู้จักว่าเปี่ยมมหาวีรยศ และเป็นผู้เผาผลาญศัตรูให้เร่าร้อน
Word by Word
कालायाःof Kālā (a proper name)
कालायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाला
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रथिताःrenowned, famous
प्रथिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रथित
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
कालकल्पाःlike Time/Death (terrible as Kāla)
कालकल्पाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकाल-कल्प
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रहारिणःstrikers, smiters (skilled in striking)
प्रहारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रहारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रविख्याताःwell-known, widely famed
प्रविख्याताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रविख्यात
FormMasculine, Nominative, Plural
महावीर्याःof great prowess
महावीर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-वीर्य
FormMasculine, Nominative, Plural
दानवेषुamong the Dānavas (demons)
दानवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Locative, Plural
परंतपाःscorchers of foes, tormentors of enemies
परंतपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes